Hoe natuurbescherming per vergunning wordt uitgehold

Wat hebben Jan ‘Parijs-Dakar’ de Rooy en vleesconcern Vion met elkaar gemeen?

Zij kregen dit voorjaar provinciale vergunningen om kwetsbare natuur te beschermen tegen schade die al is aangericht.

De Rooy legde een oprijlaan aan naar zijn landhuis in de bosrand van de Landschotse Heide nabij Westelbeers.

Vion bouwde in Boxtel nabij de Kampina een vleesverwerkingshal aan zijn slachterij die in capaciteit mocht verdubbelen naar 5,6 miljoen varkens per jaar.

Dit zijn twee geruchtmakende kwesties waarin laakbaar gedrag wordt getolereerd. Ten koste van twee prachtige natuurgebieden die zwaar onder druk staan terwijl zij volgens Europese regels horen te worden beschermd.

Als de Dakarrijder van weleer ging De Rooy te keer in het bos rond een aangekocht landhuis uit de jaren zestig dat tot dan toe in zekere harmonie met de natuur verkeerde. Zonder vergunning werden in 2019 rigoureus bomen gerooid om ruimte te maken voor een 869 meter lang stalen hek, een joekel van een oprijlaan en voor verdere verjubeling tot villapark.

Wat vroeger een bescheiden bospad was naar de woning Kromvensedijk 4 (foto onder), is inmiddels een brede oprijlaan met toegangshek (foto boven). Het bos werd verbouwd tot villapark.

De gemeente Oirschot deed lange tijd niets met herhaalde oproepen van lokale natuurbeschermers, verenigd in de Werkgroep Natuur en Landschap Oost-, West- en Middelbeers om De Rooy een halt toe te roepen.

Nadat het onheil hoog en breed was aangericht, kwam de gemeente zowaar in beweging. Daartoe op de huid gezeten door de bekende milieu-advocaat Rogier Hörchner die zich namens de natuurwerkgroep als een terriër in het natuurverbouwingsproject van De Rooy heeft vastgebeten.

Dwangbevelen

Tegen het hekwerk werd na een aanvankelijke vergunning alsnog opgetreden. De Rooy moet ook een schuur, een dierenverblijf op wielen, grondkabels en leidingen, lantaarns en een beveiligingscamera weghalen.

De Rooy vecht al deze dwangbevelen aan bij de rechtbank. Zolang zij onder de rechter zijn, hoeft hij niets af te breken. Nu de rechtsgang door de coronacrisis fors is vertraagd kan De Rooy zich achter zijn illegale palissade nog geruime tijd blijven manifesteren als de vrije jongen die boven de wet staat.

Zo gaat hij door met het illegaal oppompen van grondwater voor bevloeiing van zijn villatuin, ook al is de Landschotse Heide ernstig aan verdrogen.

Ook de oprijlaan is nu tot corpus delictum bestempeld. Daar krijgt De Rooy geen omgevingsvergunning voor. In vervolg hierop beveelt de gemeente hem met een dwangsom van maximaal 75.000 euro tot afbraak.

Schadelijk?

Belangrijk, zo niet doorslaggevend in dit laatste geval is de houding van de omgevingsdienst Brabant Noord, die de Brabantse natuur namens het provinciebestuur moet beschermen. Die geeft Oirschot geen toestemming om een omgevingsvergunning voor de oprijlaan af te geven. Deze afwijzing is overigens louter formeel: de gemeente leverde te weinig gegevens aan om te kunnen beoordelen of de natuur hierdoor wordt beschadigd.

Na de weigering van 14 april 2020 volgde op 14 mei – het is niet te geloven! – een natuurbeschermingsvergunning voor de oprijlaan.

Niet schadelijk

Ineens weet de omgevingsdienst zeker dat de natuur hierdoor niet noemenswaard wordt beschadigd. Dat voor de oprit bomen zijn gekapt en bosgrond is versteend, blijft buiten beschouwing. Wél vermeldt de natuurvergunning terloops dat nu de oprijlaan er al ligt, ‘de aanlegfase dus niet meer tot effecten op de natuur zal leiden’. Met deze open deur wuift de provincie illegaal handelen weg.

Door het gezwalk in overheidsland stijgen straks in de rechtszaal de kansen van Jan de Rooy voor behoud van zijn oprijlaan. De voormalige rallyrijder en transportondernemer heeft diepe zakken om door te procederen tot de overheid het opgeeft.

Vergunningsjungle Vion

Bij Vion in Boxtel is het natuurbelang verdwaald in een vergunningsjungle. Een veeg teken was al dat de gemeente Boxtel Vion een omgevingsvergunning gaf voor de vleesverwerkingshal zonder instemming van de provincie/omgevingsdienst. Vervolgens liet de provincie/omgevingsdienst het vleesconcern zonder natuurvergunning begaan met de bouw van deze hal.

De vleeshal naast de Vion-slachterij op het Boxtelse bedrijventerrein Ladonk: in aanbouw (boven, november 2019) en gerealiseerd (onder, juni 2020) .

Nu het gebouw overeind staat, valt het echter niet mee om een en ander achteraf kloppend te maken. Want de uitkomst van ingewikkelde berekeningsmodellen in de nieuwe natuurvergunning, die slechts voor specialisten te doorgronden zijn, wijkt af van de vergunning die Vion in 2015 kreeg voor productieverhoging. En die vergunning spoorde al niet met de uitbreidingsvergunning van 2010.

Gegoochel met cijfers

Eindresultaat van het gegoochel met cijfers is dat de Vion-slachterij in Boxtel die haar productie sinds 2010 verdubbelde en de natuur op papier inmiddels minder belast dan ooit te voren! Hoe is dat mogelijk?

Sinds de Raad van State in 2019 een streep haalde door het nationale stikstofbeleid, geldt een verbod op elke achteruitgang, hoe klein ook, van kwetsbare natuur die onder de stikstoflast aan het bezwijken is.

En dat betekent nogal wat. Zo werd de bouw van een complete woonwijk in Deventer onlangs geblokkeerd omdat de natuur hierdoor 0.03 mol aan stikstof voor de kiezen zou krijgen.

Ter vergelijking: de uitbreiding van Vion belast de Kampina met 0.06 mol per hectare aan stikstof, zo heeft de omgevingsdienst zelf becijferd. In 2010 was dat nog 0.155 mol en in 2015 kwam er 0.38 mol uit de bus. Met steeds weer de conclusie dat uitbreiding van Vion door kan gaan omdat de natuur niet zwaarder wordt belast.

Natuur wél zwaarder belast

Tot dusver kraaide daar geen haan naar, maar voor het eerst is nu de Brabantse Milieufederatie in het Vion-dossier gedoken. En stelt vast dat de omgevingsdienst 0.57 mol als norm had moeten nemen en daaruit de conclusie had moeten trekken dat het vleesbedrijf de natuur juist zwaarder belast met stikstof.

Als de BMF gelijk heeft en vervolgens ook krijgt, mag Vion alleen nog uitbreiden mits het vleesconcern ervoor zorgt dat de Kampina met stikstof wordt ontlast. Dat kan door een veehouderij in de directe omgeving van dit natuurreservaat uit te kopen.

In ieder geval moet de slachterij dan meebetalen aan vermindering van de hoeveelheid vee. Dat is (een beetje) snijden in eigen vlees, om vlees te mogen verwerken in een hal die er al staat!

Dat het om een reeds bestaand gebouw gaat, blijkt nergens uit. De nieuwe natuurvergunning houdt juist de schijn van het tegendeel op door Vion te verplichten binnen drie jaar aan de slag te gaan. ‘Mocht dit niet het geval zijn dan kunnen wij de vergunning intrekken’, wordt daar als loze waarschuwing aan toegevoegd.

Intrekken had de provincie volgens de BMF al kunnen doen in 2018 met de oude vergunning toen Vion de mogelijkheid daarin onbenut liet om een vleesrokerij en koelhuis te bouwen. Maar dat gebeurde niet.

Dat intrekking bij Vion in Boxtel nimmer heeft gespeeld, blijkt uit de vanzelfsprekendheid waarmee de omgevingsdienst vleesverwerking in de nieuwe natuurvergunning beschouwt als een verworven recht. Het gaat hier immers om ‘een gewijzigde uitvoering van een reeds vergund gebouw’.

De milieufederatie vindt dit een verkeerd uitgangspunt waarmee een hogere stikstofgroei van het vleesbedrijf wordt gemaskeerd.

De kwesties De Rooy en Vion laten zien dat zelfs in een vergunning die de natuur moet beschermen het materiële belang zwaarder weegt dan het natuurbelang.

Met de verzwakte natuur als sluitpost, wordt bovendien vrijbuitersgedrag van overheidswege beloond en aangemoedigd.

Dit zijn verkeerde ontwikkelingen in Brabants buiten. En die staan bepaald niet op zichzelf. 

Wordt vervolgd.

DOOR RON LODEWIJKS


https://www.beterinbrabant.nl/2020/06/08/hoe-natuurbescherming-per-vergunning-wordt-uitgehold/

Trouw: Ook de nieuwe stikstofaanpak maakt veel natuur weinig beter

Flinke delen van de Nederlandse natuur zullen in 2030 nog steeds overbelast zijn door stikstof. Vooral op de Veluwe blijft het stikstofoverschot bestaan. Dat blijkt uit een doorrekening van het RIVM van de nieuwe stikstofaanpak van het kabinet. Een jaar geleden, daags voor Hemelvaart, vernietigde de Raad van State in een verstrekkend vonnis de Programmatische Aanpak Stikstof, die Nederland hanteerde om te voldoen aan zijn Europese natuurbeschermingsverplichtingen. De maatregelen uit deze aanpak waren onbewezen en vrijblijvend, en daarom volgens de Raad van State ongeldig. Als gevolg van het vonnis kwamen allerlei economische activiteiten stil te liggen: geplande bouwprojecten konden niet doorgaan, veehouderijen mochten niet uitbreiden en de opening van vliegveld Lelystad werd uitgesteld.

Om deze ontwikkelingen ondanks hun stikstofuitstoot toch mogelijk te maken, kwam het kabinet met spoedmaatregelen: de maximumsnelheid op de snelweg ging omlaag naar 100 kilometer (zodat de uitstoot van stikstofoxiden uit uitlaatgassen vermindert) en boeren moeten hun vee ander voer geven, zodat de mest minder stikstof (in de vorm van ammoniak) bevat. De zo gereduceerde uitstoot mag nu elders ontstaan, bijvoorbeeld bij woningbouwprojecten.

Tegelijkertijd werkte het kabinet aan een nieuwe structurele aanpak van het teveel aan stikstof, dat ervoor zorgt dat de bodem verzuurt. Door deze toename van de verzuring verdwijnen de mineralen die planten en dieren nodig hebben en komt hun voortbestaan in gevaar.
In de onlangs gepresenteerde nieuwe stikstofaanpak stelt het kabinet dat de stikstofuitstoot in Nederland tussen nu en 2030 met 26 procent moet verminderen. Dit leidt echter niet tot florerende natuur in Nederland in 2030. Uit een situatieschets die het RIVM heeft gemaakt, blijkt dat de Veluwe ook dan overbelast is door stikstof. In enkele  natuurgebieden in Brabant en in Overijssel worden de kritische normen voor stikstof in 2030 zelfs nog fors overschreden.

Dat is het gevolg van de gekozen strategie van het kabinet: de regering wil ervoor zorgen dat op de helft van de stikstofgevoelige hectares de norm niet meer wordt overschreden. Het gaat daarbij echter niet om natuurgebieden in hun geheel, maar om kleine stukjes, die opgeteld de helft van het totaal vormen.
Een van de manieren om de verbetering van de natuur te bereiken is het installeren van luchtwassers en andere technieken op veestallen, zodat daaruit minder stikstof kan ontsnappen. Boeren kunnen daarvoor sinds dinsdag subsidie aanvragen. De komende tien jaar is er tweemaal per jaar een subsidieronde; in totaal is er 172 miljoen euro beschikbaar. Een andere maatregel is het elektrisch taxiën van vliegtuigen, zodat ze van en naar de start- en landingsbaan geen uitlaatgassen produceren.

Milieuorganisatie Mobilisation For The Environment (MOB), die de zaak bij de Raad van State aanspande, wijst erop dat het kabinet met ‘50 procent van de gevoelige natuur verbeteren’ een heel ander doel voor ogen heeft dan waarvoor natuurorganisaties pleiten, namelijk: 50 procent minder uitstoot in Nederland. Die maatregel leidt er volgens Wagenings onderzoek toe dat nergens de stikstofnorm meer wordt overschreden.
Het stoort MOB dat de regering er niet voor kiest de meest gevoelige gebieden te beschermen. Door nadruk te leggen op hectares en niet op kwetsbare soorten, geeft de regering volgens MOB “waardevolle sterk bedreigde natuur grotendeels op”.

Emiel Hakkenes
https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/ook-de-nieuwe-stikstofaanpak-maakt-veel-natuur-weinig-beter~b56991f6/

Natuurbeleid in Nederland: een hek om een lapje groen zetten en de rest van het land volbouwen


De Correspondent op bezoek bij een boswachter op de Strabrechtse heide bij Eindhoven.
“Door verstoringen van buitenaf moeten boswachters als Jap Smits meer en meer extreme beheermethodes inzetten. Aanpalende industrieën en veehouderijen stoten grote hoeveelheden stikstof uit, en bodems raken verzuurd. Veel planten en dieren kunnen daar niet meer in en op leven.”
Met hier en daar plaggen en gras afbranden probeert men de heide te redden. Sinds de jaren zestig hebben we in Nederland ‘natuurbeleid’. Kwetsbare, versnipperde postzegels groen worden met wetten beschermd, maar intussen kan de vervuilende buitenwereld zijn gang blijven gaan. Dat verstoort op veel plekken het natuurlijk evenwicht. Is dat beleid? (Dit verhaal is ook te beluisteren.
Met hier en daar plaggen en gras afbranden probeert men de heide te redden.

Lees het hele artikel via onderstaande link

https://decorrespondent.nl/11074/natuurbeleid-in-nederland-een-hek-om-een-lapje-groen-zetten-en-de-rest-van-het-land-volbouwen/5593484730988-6856faf1

Journalist, gespecialiseerd in Nederlandse natuur

Jan VAN POPPEL

Uitspraak Hoge Raad Urgenda

Hoge Raad, 20 december 2019

Het rechterlijk bevel aan de Staat om de uitstoot van broeikasgassen door Nederland met 25 procent te verminderen voor het einde van 2020 blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad vandaag beslist.

Een belangrijke oorzaak van de snelle opwarming van de aarde is de uitstoot in de atmosfeer van CO2 en andere broeikasgassen. Dit brengt grote gevaren mee voor het leven op aarde. De Stichting Urgenda en de Staat vinden allebei dat de uitstoot van broeikasgassen snel moet worden verminderd, en uiteindelijk vrijwel geheel moet stoppen, maar verschillen van mening over het tempo. De Staat heeft voor 2020 een doelstelling in EU-verband van vermindering met 20 procent ten opzichte van de uitstoot in 1990. Urgenda daarentegen is van mening dat, gelet op de ernstige risico’s van klimaatverandering, de Staat niet met deze doelstelling mag volstaan. Urgenda eist beperking van de Nederlandse uitstoot in 2020 met ten minste 25 procent ten opzichte van die in 1990.

De rechtbank in Den Haag heeft het standpunt van Urgenda gevolgd. Zij heeft de Staat in 2015 bevolen om de uitstoot van broeikasgassen door Nederland met 25 procent te verminderen voor het einde van 2020. Het gerechtshof in Den Haag heeft dit bevel in 2018 bevestigd. Het cassatieberoep van de Staat tegen deze beslissing heeft de Hoge Raad vandaag verworpen.

De Hoge Raad heeft zijn oordeel gebaseerd op het VN-Klimaatverdrag en op de rechtsplichten van de Staat tot bescherming van het leven en het welzijn van burgers in Nederland. Die verplichtingen zijn verankerd in het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (het EVRM). In de wetenschap en de internationale gemeenschap bestaat een grote mate van consensus over de dringende noodzaak van een reductie van de uitstoot van broeikasgassen eind 2020 met minimaal 25 procent door ontwikkelde landen. De Staat heeft niet toegelicht waarom een lagere reductie verantwoord is te achten en nog tijdig kan leiden tot het ook door de Staat aanvaarde einddoel.

De Staat vindt dat de besluitvorming over de reductie van broeikasgassen aan de politiek is. De Grondwet schrijft echter voor dat de Nederlandse rechter de bepalingen van het EVRM toepast, aldus de Hoge Raad. Deze opdracht aan de rechter tot het bieden van rechtsbescherming is een wezenlijk onderdeel van de democratische rechtsstaat. De rechter moet immers waken over de grenzen van het recht. Dat is wat het hof in dit geval heeft gedaan, volgens de Hoge Raad.

De Hoge Raad oordeelt dan ook dat het hof heeft mogen beslissen dat de Staat verplicht is de reductie met 25 procent voor eind 2020 te behalen, wegens het risico van een gevaarlijke klimaatverandering die ook de ingezetenen van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.

Het stikstofplan van het kabinet staat nu al aan de rand van de afgrond.

De Tweede Kamer steunt de eerste stikstofplannen van het kabinet, maar er is geen reden tot blijdschap. De senaat wordt een hindernis.Het kabinet hoopt de stikstofcrisis snel achter zich te kunnen laten, maar vooralsnog wijst niets erop dat dat ook lukt. De spoedwet met de eerste noodmaatregelen om de woningbouw weer vlot te trekken, dreigt later deze maand te sneuvelen in de Eerste Kamer.
Premier Mark Rutte en de ministers Carola Schouten (landbouw), Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) en Stientje van Veldhoven (wonen, milieu) presenteerden de maatregelen vorige maand, in de hoop dat de uitstoot van stikstof zal afnemen en de natuur zich enigszins herstelt. De noodwet regelt onder andere dat het veevoer stikstofarmer wordt. Er staat ook in dat voor projecten die niet schadelijk zijn voor beschermde natuurgebieden, geen vergunningen meer nodig zijn.

Tijdens een debat in de Tweede Kamer, eerder deze week, bleek al dat er vanuit de oppositie nauwelijks steun is voor deze plannen. SP, Partij voor de Dieren, GroenLinks en PvdA vrezen dat de rechter korte metten maakt met deze spoedwet omdat de natuur er te weinig mee geholpen zou zijn. “Het is juridisch heel dun ijs”, zegt PvdA-Tweede Kamerlid William Moorlag. Hij vindt ook dat in het wetsvoorstel niet goed geregeld is dat de woningbouw prioriteit heeft. Moorlag: “Het kan niet zo zijn dat de ontwikkelruimte die straks vrijkomt, wordt gebruikt om infrastructuur aan te leggen. De woningnood is enorm.” 
Volgens Esther Ouwehand (PvdD) is deze wet slechter dan de stikstofaanpak die eerder dit jaar door de Raad van State is afgeschoten. “Het gaat zo slecht met de natuur. Het kabinet moet duidelijk maken hoe dit op korte termijn wordt hersteld. Maar dat gebeurt niet.” 

De spoedwet kreeg donderdag uiteindelijk de zegen van de Tweede Kamer, maar de steun is minimaal. Behalve de coalitiepartijen, stemden alleen SGP, 50Plus en eenmansfractie Van Haga in met de plannen. Voor het kabinet is er geen reden tot blijdschap. In de Eerste Kamer komt de coalitie steun tekort. Als ook in de senaat PvdA en GroenLinks tegenstemmen, heeft het kabinet een probleem. Op Forum voor Democratie hoeft het kabinet niet te rekenen; die partij vindt, net als de PVV, dat er geen stikstofcrisis is.
Een redding voor de coalitie is als de drie senaatsleden van de Groep-Otten wél enthousiast zijn over de plannen. Het is nog onduidelijk wat deze afsplitsers van FvD vinden van de spoedwet. De Eerste Kamer buigt zich er over anderhalve week over.

PvdA’er Moorlag noemt het verbazingwekkend dat het kabinet niet aan de wensen van de oppositie tegemoet is gekomen. Vanuit de coalitie is achter de schermen wel toenadering gezocht, maar dat was op het laatste moment en het heeft niets opgeleverd. “Het kabinet weet al heel lang wat onze wensen zijn”, zegt Moorlag: “Meer geld voor natuurherstel en meer zekerheid dat er betaalbare woningen komen.”
GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet verwacht dat het kabinet binnenkort toch met toezeggingen komt. “Wat er nu op tafel ligt, deugt niet. De fundamentele keuzes worden niet gemaakt. Er moet meer natuur komen en minder ammoniak-uitstoot door boeren. Deze spoedwet regelt dat niet.” Moorlag zegt: “Het is te hopen dat in het kabinet alsnog de bliksemschicht van wijsheid inslaat.”
Wat in ieder geval wel doorgaat is de algehele verlaging van de maximumsnelheid op de wegen. Dit hoeft niet geregeld te worden in deze noodwet. Vanaf maart volgend jaar mag er overdag niet harder dan 100 km per uur worden gereden.

Bron: Trouw