Trouw: Ook de nieuwe stikstofaanpak maakt veel natuur weinig beter

Flinke delen van de Nederlandse natuur zullen in 2030 nog steeds overbelast zijn door stikstof. Vooral op de Veluwe blijft het stikstofoverschot bestaan. Dat blijkt uit een doorrekening van het RIVM van de nieuwe stikstofaanpak van het kabinet. Een jaar geleden, daags voor Hemelvaart, vernietigde de Raad van State in een verstrekkend vonnis de Programmatische Aanpak Stikstof, die Nederland hanteerde om te voldoen aan zijn Europese natuurbeschermingsverplichtingen. De maatregelen uit deze aanpak waren onbewezen en vrijblijvend, en daarom volgens de Raad van State ongeldig. Als gevolg van het vonnis kwamen allerlei economische activiteiten stil te liggen: geplande bouwprojecten konden niet doorgaan, veehouderijen mochten niet uitbreiden en de opening van vliegveld Lelystad werd uitgesteld.

Om deze ontwikkelingen ondanks hun stikstofuitstoot toch mogelijk te maken, kwam het kabinet met spoedmaatregelen: de maximumsnelheid op de snelweg ging omlaag naar 100 kilometer (zodat de uitstoot van stikstofoxiden uit uitlaatgassen vermindert) en boeren moeten hun vee ander voer geven, zodat de mest minder stikstof (in de vorm van ammoniak) bevat. De zo gereduceerde uitstoot mag nu elders ontstaan, bijvoorbeeld bij woningbouwprojecten.

Tegelijkertijd werkte het kabinet aan een nieuwe structurele aanpak van het teveel aan stikstof, dat ervoor zorgt dat de bodem verzuurt. Door deze toename van de verzuring verdwijnen de mineralen die planten en dieren nodig hebben en komt hun voortbestaan in gevaar.
In de onlangs gepresenteerde nieuwe stikstofaanpak stelt het kabinet dat de stikstofuitstoot in Nederland tussen nu en 2030 met 26 procent moet verminderen. Dit leidt echter niet tot florerende natuur in Nederland in 2030. Uit een situatieschets die het RIVM heeft gemaakt, blijkt dat de Veluwe ook dan overbelast is door stikstof. In enkele  natuurgebieden in Brabant en in Overijssel worden de kritische normen voor stikstof in 2030 zelfs nog fors overschreden.

Dat is het gevolg van de gekozen strategie van het kabinet: de regering wil ervoor zorgen dat op de helft van de stikstofgevoelige hectares de norm niet meer wordt overschreden. Het gaat daarbij echter niet om natuurgebieden in hun geheel, maar om kleine stukjes, die opgeteld de helft van het totaal vormen.
Een van de manieren om de verbetering van de natuur te bereiken is het installeren van luchtwassers en andere technieken op veestallen, zodat daaruit minder stikstof kan ontsnappen. Boeren kunnen daarvoor sinds dinsdag subsidie aanvragen. De komende tien jaar is er tweemaal per jaar een subsidieronde; in totaal is er 172 miljoen euro beschikbaar. Een andere maatregel is het elektrisch taxiën van vliegtuigen, zodat ze van en naar de start- en landingsbaan geen uitlaatgassen produceren.

Milieuorganisatie Mobilisation For The Environment (MOB), die de zaak bij de Raad van State aanspande, wijst erop dat het kabinet met ‘50 procent van de gevoelige natuur verbeteren’ een heel ander doel voor ogen heeft dan waarvoor natuurorganisaties pleiten, namelijk: 50 procent minder uitstoot in Nederland. Die maatregel leidt er volgens Wagenings onderzoek toe dat nergens de stikstofnorm meer wordt overschreden.
Het stoort MOB dat de regering er niet voor kiest de meest gevoelige gebieden te beschermen. Door nadruk te leggen op hectares en niet op kwetsbare soorten, geeft de regering volgens MOB “waardevolle sterk bedreigde natuur grotendeels op”.

Emiel Hakkenes
https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/ook-de-nieuwe-stikstofaanpak-maakt-veel-natuur-weinig-beter~b56991f6/

Natuurbeleid in Nederland: een hek om een lapje groen zetten en de rest van het land volbouwen


De Correspondent op bezoek bij een boswachter op de Strabrechtse heide bij Eindhoven.
“Door verstoringen van buitenaf moeten boswachters als Jap Smits meer en meer extreme beheermethodes inzetten. Aanpalende industrieën en veehouderijen stoten grote hoeveelheden stikstof uit, en bodems raken verzuurd. Veel planten en dieren kunnen daar niet meer in en op leven.”
Met hier en daar plaggen en gras afbranden probeert men de heide te redden. Sinds de jaren zestig hebben we in Nederland ‘natuurbeleid’. Kwetsbare, versnipperde postzegels groen worden met wetten beschermd, maar intussen kan de vervuilende buitenwereld zijn gang blijven gaan. Dat verstoort op veel plekken het natuurlijk evenwicht. Is dat beleid? (Dit verhaal is ook te beluisteren.
Met hier en daar plaggen en gras afbranden probeert men de heide te redden.

Lees het hele artikel via onderstaande link

https://decorrespondent.nl/11074/natuurbeleid-in-nederland-een-hek-om-een-lapje-groen-zetten-en-de-rest-van-het-land-volbouwen/5593484730988-6856faf1

Journalist, gespecialiseerd in Nederlandse natuur

Jan VAN POPPEL

Uitspraak Hoge Raad Urgenda

Hoge Raad, 20 december 2019

Het rechterlijk bevel aan de Staat om de uitstoot van broeikasgassen door Nederland met 25 procent te verminderen voor het einde van 2020 blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad vandaag beslist.

Een belangrijke oorzaak van de snelle opwarming van de aarde is de uitstoot in de atmosfeer van CO2 en andere broeikasgassen. Dit brengt grote gevaren mee voor het leven op aarde. De Stichting Urgenda en de Staat vinden allebei dat de uitstoot van broeikasgassen snel moet worden verminderd, en uiteindelijk vrijwel geheel moet stoppen, maar verschillen van mening over het tempo. De Staat heeft voor 2020 een doelstelling in EU-verband van vermindering met 20 procent ten opzichte van de uitstoot in 1990. Urgenda daarentegen is van mening dat, gelet op de ernstige risico’s van klimaatverandering, de Staat niet met deze doelstelling mag volstaan. Urgenda eist beperking van de Nederlandse uitstoot in 2020 met ten minste 25 procent ten opzichte van die in 1990.

De rechtbank in Den Haag heeft het standpunt van Urgenda gevolgd. Zij heeft de Staat in 2015 bevolen om de uitstoot van broeikasgassen door Nederland met 25 procent te verminderen voor het einde van 2020. Het gerechtshof in Den Haag heeft dit bevel in 2018 bevestigd. Het cassatieberoep van de Staat tegen deze beslissing heeft de Hoge Raad vandaag verworpen.

De Hoge Raad heeft zijn oordeel gebaseerd op het VN-Klimaatverdrag en op de rechtsplichten van de Staat tot bescherming van het leven en het welzijn van burgers in Nederland. Die verplichtingen zijn verankerd in het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (het EVRM). In de wetenschap en de internationale gemeenschap bestaat een grote mate van consensus over de dringende noodzaak van een reductie van de uitstoot van broeikasgassen eind 2020 met minimaal 25 procent door ontwikkelde landen. De Staat heeft niet toegelicht waarom een lagere reductie verantwoord is te achten en nog tijdig kan leiden tot het ook door de Staat aanvaarde einddoel.

De Staat vindt dat de besluitvorming over de reductie van broeikasgassen aan de politiek is. De Grondwet schrijft echter voor dat de Nederlandse rechter de bepalingen van het EVRM toepast, aldus de Hoge Raad. Deze opdracht aan de rechter tot het bieden van rechtsbescherming is een wezenlijk onderdeel van de democratische rechtsstaat. De rechter moet immers waken over de grenzen van het recht. Dat is wat het hof in dit geval heeft gedaan, volgens de Hoge Raad.

De Hoge Raad oordeelt dan ook dat het hof heeft mogen beslissen dat de Staat verplicht is de reductie met 25 procent voor eind 2020 te behalen, wegens het risico van een gevaarlijke klimaatverandering die ook de ingezetenen van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.

Het stikstofplan van het kabinet staat nu al aan de rand van de afgrond.

De Tweede Kamer steunt de eerste stikstofplannen van het kabinet, maar er is geen reden tot blijdschap. De senaat wordt een hindernis.Het kabinet hoopt de stikstofcrisis snel achter zich te kunnen laten, maar vooralsnog wijst niets erop dat dat ook lukt. De spoedwet met de eerste noodmaatregelen om de woningbouw weer vlot te trekken, dreigt later deze maand te sneuvelen in de Eerste Kamer.
Premier Mark Rutte en de ministers Carola Schouten (landbouw), Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) en Stientje van Veldhoven (wonen, milieu) presenteerden de maatregelen vorige maand, in de hoop dat de uitstoot van stikstof zal afnemen en de natuur zich enigszins herstelt. De noodwet regelt onder andere dat het veevoer stikstofarmer wordt. Er staat ook in dat voor projecten die niet schadelijk zijn voor beschermde natuurgebieden, geen vergunningen meer nodig zijn.

Tijdens een debat in de Tweede Kamer, eerder deze week, bleek al dat er vanuit de oppositie nauwelijks steun is voor deze plannen. SP, Partij voor de Dieren, GroenLinks en PvdA vrezen dat de rechter korte metten maakt met deze spoedwet omdat de natuur er te weinig mee geholpen zou zijn. “Het is juridisch heel dun ijs”, zegt PvdA-Tweede Kamerlid William Moorlag. Hij vindt ook dat in het wetsvoorstel niet goed geregeld is dat de woningbouw prioriteit heeft. Moorlag: “Het kan niet zo zijn dat de ontwikkelruimte die straks vrijkomt, wordt gebruikt om infrastructuur aan te leggen. De woningnood is enorm.” 
Volgens Esther Ouwehand (PvdD) is deze wet slechter dan de stikstofaanpak die eerder dit jaar door de Raad van State is afgeschoten. “Het gaat zo slecht met de natuur. Het kabinet moet duidelijk maken hoe dit op korte termijn wordt hersteld. Maar dat gebeurt niet.” 

De spoedwet kreeg donderdag uiteindelijk de zegen van de Tweede Kamer, maar de steun is minimaal. Behalve de coalitiepartijen, stemden alleen SGP, 50Plus en eenmansfractie Van Haga in met de plannen. Voor het kabinet is er geen reden tot blijdschap. In de Eerste Kamer komt de coalitie steun tekort. Als ook in de senaat PvdA en GroenLinks tegenstemmen, heeft het kabinet een probleem. Op Forum voor Democratie hoeft het kabinet niet te rekenen; die partij vindt, net als de PVV, dat er geen stikstofcrisis is.
Een redding voor de coalitie is als de drie senaatsleden van de Groep-Otten wél enthousiast zijn over de plannen. Het is nog onduidelijk wat deze afsplitsers van FvD vinden van de spoedwet. De Eerste Kamer buigt zich er over anderhalve week over.

PvdA’er Moorlag noemt het verbazingwekkend dat het kabinet niet aan de wensen van de oppositie tegemoet is gekomen. Vanuit de coalitie is achter de schermen wel toenadering gezocht, maar dat was op het laatste moment en het heeft niets opgeleverd. “Het kabinet weet al heel lang wat onze wensen zijn”, zegt Moorlag: “Meer geld voor natuurherstel en meer zekerheid dat er betaalbare woningen komen.”
GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet verwacht dat het kabinet binnenkort toch met toezeggingen komt. “Wat er nu op tafel ligt, deugt niet. De fundamentele keuzes worden niet gemaakt. Er moet meer natuur komen en minder ammoniak-uitstoot door boeren. Deze spoedwet regelt dat niet.” Moorlag zegt: “Het is te hopen dat in het kabinet alsnog de bliksemschicht van wijsheid inslaat.”
Wat in ieder geval wel doorgaat is de algehele verlaging van de maximumsnelheid op de wegen. Dit hoeft niet geregeld te worden in deze noodwet. Vanaf maart volgend jaar mag er overdag niet harder dan 100 km per uur worden gereden.

Bron: Trouw

Gemotoriseerd verkeer door Leenderbos ongewenst

Van onze leden en inwoners van de gemeente Valkenswaard e.o. ontvingen wij vragen en opmerkingen omtrent het gebruik van gemotoriseerd verkeer in de natuurgebieden die behoren tot het beschermde Europese Natura 2000-natuurnetwerk; het Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux, waaronder ook het stiltegebied de Malpie.

De laatste jaren is niet alleen het gemotoriseerd verkeer maar ook het aantal groepen toeristen die met gehuurde (vaak originele oude) solexen door de Malpie en het Leenderbos toeren significant toegenomen. Diverse commerciële partijen in Valkenswaard, Heeze- Leende, Budel en Maarheeze bieden deze solex-activiteiten aan.

Op de website www.visitvalkenswaard.nl wordt deze vorm van gemotoriseerde recreatie zelfs gepromoot als een bezigheid om te genieten in de natuurgebieden rondom Valkenswaard. Louter een economisch belang dat voorbijgaat aan de rust, gezondheid en recreatie-genot van wandelaars en fietsers.

Ook wil Off-road Budel een internationaal evenement organiseren waarbij met 4×4-terreinwagens door het Leenderbos wordt gereden.

Met name veroorzaken tweetakt-brommers (snorfiets en solex) uitstoot van voor wandelaars en fietsers schadelijke fijnstof en vooral ook ultra-fijnstof en worden natuurwaarden aangetast door de uitstoot van stikstof. Zie artikel in de Volkskrant:  https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-echte-vervuiler-rijdt-op-het-fietspad~bb322d4e/

Ook de uitstoot van giftige stoffen, zoals benzeen, hebben een schadelijk effect op zowel de natuur als de mens.

We verwijzen verder naar het onderzoek “Gezondheidseffecten van brommeremissies” van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu: https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/630315001.pdf

Groen en Heem is van mening dat, mede gelet op de geldende natuur en milieu wet -en regelgeving, gemotoriseerd verkeer, dwars door de genoemde natuurgebieden, de aanwezige kwetsbare  natuur aantast en daarmee niet langer wenselijk en toelaatbaar is.

Onze mening wordt ondersteund door o.a. de toenemende politieke druk om vervuiling, luchtverslechtering tegen te gaan en te streven naar klimaatverbetering en de recente uitspraak van de Raad van State inzake het Programma Aanpak Stikstof (PAS) van 29 mei 2019.

In een brief hebben wij de gemeenten Valkenswaard en Heeze-Leende opgeroepen te voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor haar inwoners, voor natuur en milieu door maatregelen te nemen om het gemotoriseerd verkeer door deze natuurgebieden aan te pakken.

Dat zou bijvoorbeeld kunnen door doorgaande wegen in de natuurgebieden (o.a. de Budelse Baan, Bruggerdijk en Malpiepad)  af te sluiten voor alle gemotoriseerd verkeer, of bijvoorbeeld door het nemen van specifiek gerichte maatregelen om bijvoorbeeld brommers en snorfietsen van fietspaden te weren zoals het college van de gemeente Heeze-Leende eerder dit jaar middels een verkeersbesluit op het fietspad de Plaetse te Heeze (Staatscourant d.d. 20 juni 2019 heeft gerealiseerd.

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-34606.html

In de motivatie van dit besluit is expliciet vermeld dat het fietspad niet gebruikt mag worden door gemotoriseerd verkeer (dus ook niet door brom- en snorfietsen), omdat dan de negatieve effecten op Natura 2000 instandhoudingsdoelstellingen niet uitgesloten konden worden. Het college van de gemeente Heeze-Leende voldoet, ingevolge artikel 1.1 a van de wet Milieubeheer en artikel 1.11 van de wet Natuurbescherming hiermee aan haar wettelijke zorgplicht voor een dergelijk Natura 2000-gebied.

We hebben bovenstaande voorgelegd aan de terreinbeheerders Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Zij ondersteunen ons verzoek.

Hieronder de link naar onze brief aan gemeenteraad en college van b&w van Valkenswaard. Een soortgelijke brief is aan Heeze-Leende verstuurd.

https://www.valkenswaard.nl/bestuur-en-organisatie/ingekomen-brieven-inwoners_44966/item/2019-07-15-groen-en-heem-valkenswaard-eo-gemotoriseerd-verkeer-in-natura-2000-gebied-leenderbos-groote-heide-amp-de-plateaux_89336.html